Film „Crvena zora“ (Red Dawn) iz 1984. godine jedan je od upečatljivijih američkih akcionih filmova nastalih u vreme Hladnog rata. Priča o grupi srednjoškolaca koji se nakon iznenadne invazije na Sjedinjene Američke Države pretvaraju u gerilske borce postala je prepoznatljiv deo popularne kulture osamdesetih godina.
Radnja filma smeštena je u alternativnu stvarnost u kojoj se politička situacija u svetu dramatično menja, a teritorija SAD postaje poprište rata. Sovjetske i kubanske snage izvode invaziju, a stanovnici malog grada u Koloradu iznenada se nalaze usred sukoba.
Grupa mladih uspeva da pobegne u planine, gde pokušava da preživi i organizuje otpor okupacionim snagama. Svoju grupu nazivaju „Wolverines“, prema maskoti njihove srednje škole, a ono što počinje kao borba za goli život postepeno prerasta u gerilski rat.
Zvezde osamdesetih na jednom mestu
Jednu od glavnih uloga tumači Patrick Swayze, nekoliko godina pre nego što će postati svetska zvezda zahvaljujući filmu „Prljavi ples“. Pored njega pojavljuju se Charlie Sheen, C. Thomas Howell, Lea Thompson, Jennifer Grey i Powers Boothe.
Upravo je glumačka postava jedan od razloga zbog kojih je „Crvena zora“ ostala zanimljiva publici decenijama kasnije. Nekoliko mladih glumaca iz filma kasnije je napravilo veoma uspešne holivudske karijere.
Film je režirao John Milius, poznat i kao scenarista filmova „Apocalypse Now“ i „Dirty Harry“. Njegov pristup dao je „Crvenoj zori“ kombinaciju ratnog, akcionog i avanturističkog filma, ali i izrazitu hladnoratovsku političku pozadinu.
https://www.youtube.com/watch?v=HZJMZapC8NQ
Film koji je mogao da nastane samo tokom Hladnog rata
„Crvena zora“ predstavlja svojevrsnu vremensku kapsulu američke popularne kulture osamdesetih. Strah od direktnog sukoba SAD i Sovjetskog Saveza bio je prisutan u politici, medijima i filmovima tog perioda, a Milius je tu atmosferu pretvorio u priču o tome kako bi rat izgledao kada bi stigao na američko tlo.
Film je zbog toga od samog početka izazivao različite reakcije. Jedni su ga posmatrali kao uzbudljiv akcioni spektakl i priču o otporu, prijateljstvu i žrtvovanju, dok su ga drugi kritikovali zbog izrazito pojednostavljenog prikaza hladnoratovskog sukoba.
Bez obzira na političke interpretacije, „Crvena zora“ je tokom godina stekla kultni status.
Dobio je i novu verziju
Gotovo tri decenije kasnije snimljen je i rimejk. Nova verzija „Red Dawn“ objavljena je 2012. godine, a među glavnim glumcima bili su Chris Hemsworth, Josh Peck i Josh Hutcherson.
Ovoga puta međunarodni politički kontekst bio je potpuno drugačiji. Umesto sovjetsko-kubanske invazije iz originala, protivnici američkih junaka u novoj verziji postale su severnokorejske snage.
Ipak, za ljubitelje filmova osamdesetih original iz 1984. godine ostao je daleko prepoznatljiviji. „Crvena zora“ danas nije samo akcioni film već i zanimljiv dokument vremena u kojem je nastala – perioda kada je mogućnost velikog sukoba dve supersile bila jedna od dominantnih tema svetske politike i popularne kulture.
