Novi izveštaj Evropskog audiovizuelnog opservatorijuma za 2026. otkriva porast potrošnje kroz streaming, pay-TV i bioskopske ulaznice
Prema najnovijim podacima Evropskog audiovizuelnog opservatorijuma, ukupni prihodi evropske audiovizuelne industrije dostigli su 142 milijarde evra (164,7 milijardi dolara) u 2024. godini. Ključni pokretači ovog rasta su potrošačka ulaganja u streaming pretplate, pay-TV, bioskopske ulaznice i kućni video, što je činilo više od polovine ukupnih prihoda (72 milijarde evra), potvrđujući značaj direktne potrošnje publike kao glavnog motora industrije.
Izveštaj “Key Trends 2026” detaljno analizira razvoj tržišta, kreativnu radnu snagu i proizvodne tokove na evropskom kontinentu. Poseban fokus stavljen je na promene u navikama gledalaca, dominaciju globalnih platformi kao što su Netflix, YouTube i Meta, kao i sve veći uticaj međunarodne konkurencije.
Evropska filmska produkcija zabeležila je istorijski maksimum tokom 2024. godine sa ukupno 2.523 proizvedena igrana filma na 36 tržišta. Porast su zabeležili i fikcija i dokumentarni žanrovi, dok su budžeti za produkciju nastavili da rastu širom Evrope. Ova brojka potvrđuje snažan oporavak industrije nakon pandemije i nastavak uzlaznog trenda.
Na polju streaming servisa (SVOD) i televizije, izveštaj ističe da evropska publika najviše vremena provodi gledajući serije – čak 78% vremena provedenog na ovim platformama otpada na serijski program, dok se samo 22% odnosi na filmove. Ovo ilustruje kako je epizodno pripovedanje postalo dominantan format u digitalnoj ekonomiji sadržaja.
SVOD servisi sada zauzimaju oko 60% svih pretplata na platne servise u Evropi tokom 2024, dok pay-TV drži preostalih 40%. Međutim, rast SVOD sektora više zavisi od povećanja tarifa i uvođenja modela podržanih oglašavanjem nego od širenja baze pretplatnika – što ukazuje na zrelost tržišta.
Globalni streaming giganti značajno su povećali ulaganja u originalni evropski sadržaj: njihov udeo u finansiranju domaćih programa porastao je sa 8% u 2020. na čak 24% u 2024. Ovaj trend podstaknut je regulatornim merama ali i sve većom tražnjom za lokalizovanim sadržajem među globalnom publikom.
Između 2015. i 2023. godine proizvedeno je ukupno 1.524 adaptacije filmskih i TV projekata zasnovanih na književnim delima, što čini oko 14% svih igranih naslova. Više od polovine ovih adaptacija potiče iz Velike Britanije (23%), Nemačke (17%), Francuske (10%) i Španije (7%), dok su samo 12% adaptacija bazirane na neevropskim delima – od čega većina dolazi iz SAD-a.
Iako evropski sektor beleži snažne rezultate kod kuće, njegov globalni tržišni udeo ostaje ograničen – evropski akteri ostvaruju svega 12% prihoda međunarodnog zabavnog sektora, dok SAD nastavlja da dominira svetskim tržištem.
Platforme poput Netflixa, YouTube-a i Meta-e sada zauzimaju vodeće pozicije među audiovizuelnim igračima koji posluju širom Evrope, potvrđujući duboke promene u strukturi industrije.