SRBI U HOLIVUDU
Malo je poznato da su pojedini umetnici srpskog porekla ostavili dubok trag u istoriji Holivuda i osvojili najprestižniju filmsku nagradu Oskara. Srbija kao samostalna država do danas nema film nominovan za Oskara za najbolji međunarodni film. Ali pojedinci rođeni u Srbiji ili koji su srpskog porekla uspeli su da osvoje zlatnu statuetu zahvaljujući radu u različitim oblastima filmske umetnosti, od glume i muzike do specijalnih efekata.
Jedno od najznačajnijih imena je Karl Malden (rođen kao Mladen Sekulović u Čikagu, u porodici srpskog porekla). Ovaj legendarni holivudski glumac osvojio je Oskara za najboljeg sporednog glumca 1952. godine za ulogu u filmu Tramvaj zvani želja. Tokom bogate karijere sarađivao sa najvećim rediteljima svog vremena, među kojima su Elija Kazan i Džon Hjuston. Malden nikada nije krio svoje srpsko poreklo, često je govorio o očevim korenima iz Hercegovine i ostao je jedna od najuspešnijih ličnosti srpskog porekla u istoriji američkog filma.
KOMPOZITERI, REDITELJI I MONTAŽERI
Veliki trag ostavio je i kompozitor Dušan Radić, koji nije bio oskarovac. Ipak, mnogo poznatiji primer je Dušan Vukotić, rođen u Bileći. Vukotić je odrastao i stvarao u nekadašnjoj Jugoslaviji. Njegov animirani film Surogat osvojio je Oskara 1962. godine za najbolji animirani kratki film i postao prvo ostvarenje van Sjedinjenih Američkih Država koje je trijumfovalo u toj kategoriji.
Među savremenim dobitnicima nalazi se i Slavko Vorkapić, pionir filmske montaže i vizuelnih efekata. Njegov doprinos Holivudu nije nagrađen takmičarskim Oskarom, ali je imao ogroman uticaj na razvoj filmskog jezika. Mnogo konkretniji primer predstavlja Vladimir Vlada Melegh, stručnjak za vizuelne efekte srpskog porekla, koji je kao član timova radio na filmovima nagrađenim Oskarom za vizuelne efekte. Upravo su ovakvi umetnici pokazali da iza velikih holivudskih spektakala često stoje stručnjaci sa Balkana čija imena široj publici nisu dovoljno poznata.
SRBIJA ČEKA SVOJU PRVU NOMINACIJU
Važno je napraviti razliku između oskarovaca i umetnika koji su bili nominovani ili su učestvovali u filmovima nagrađenim Oskarom. Brojni glumci i autori sa prostora Srbije radili su na ostvarenjima koja su osvajala ili bila nominovana za ovu prestižnu nagradu. Međutim, nisu svi lično postali dobitnici zlatne statue. Istovremeno, jugoslovenska kinematografija više puta je bila nominovana u kategoriji za najbolji strani, odnosno međunarodni film. Srbija od osamostaljenja još čeka svoju prvu nominaciju u toj konkurenciji.
Priče ovih umetnika pokazuju da put do Holivuda nije bio rezervisan samo za velike američke zvezde. Talentom, upornošću i inovacijama ljudi srpskog porekla uspeli su da ostave neizbrisiv trag u svetskoj filmskoj industriji. Da osvoje Oskare ili učestvuju u projektima koji su menjali istoriju kinematografije. Njihova dostignuća i danas predstavljaju inspiraciju novim generacijama filmskih autora sa ovih prostora koje sanjaju najveću svetsku filmsku scenu.
