IGRA KAO SLIKA DRUŠTVA
Više od igre u režiji Zdravka Šotre, prema scenariju Slobodana Stojanovića i Šotre, jedno je od ostvarenja u kojima se naizgled jednostavna priča o životu provincijske varošice pretvara u širu sliku društva. Društvo se nalazi pred velikim istorijskim lomom. Radnja je smeštena u izmišljenu Gradinu i obuhvata period od 1931. do 1941. godine. Odnosno vreme velike ekonomske krize, jačanja fašizma i konačnog ulaska u rat. Upravo zbog tog vremenskog okvira, svakodnevni život stanovnika nije prikazan kao izdvojena privatna stvarnost. Prikazana je kao prostor u kojem se postepeno prepoznaju političke, socijalne i ideološke promene.
Centralni motiv dela jeste fudbalsko rivalstvo između Građanskog i Radničkog. Međutim, fudbalska utakmica u Više od igre nije samo sportsko nadmetanje, već simbol dubljih društvenih podela. Suprotstavljeni klubovi postaju svojevrsna pozornica na kojoj se prelamaju različiti pogledi na svet, klasne razlike, politička opredeljenja i shvatanje zajednice. Zato naslov dobija svoje puno značenje. Igra prestaje da bude samo igra onda kada u nju počnu da se upisuju vrednosti, pripadnost i ideologija.
IZMEĐU SVAKODNEVICE I ISTORIJE
Jedan od najvažnijih idejnih slojeva ostvarenja jeste odnos malog čoveka prema velikoj istoriji. Gradina je mala sredina, ali događaji koji dolaze spolja postepeno menjaju odnose među njenim stanovnicima. Ekonomska kriza, politička previranja i širenje fašizma ne pojavljuju se samo kao istorijske činjenice u pozadini radnje, već utiču na ponašanje ljudi, njihove odnose i odluke. Na taj način Šotra i Stojanović pokazuju da istorija nije nešto što se događa samo u velikim centrima i na političkim govornicama. Ona postepeno ulazi u svakodnevni život običnih ljudi.
Posebnu težinu dobija motiv izbora. Kako se društvo približava 1941. godini, neutralnost postaje sve teža, a razlike između različitih ideja postaju vidljivije. Filmski centar Srbije delo upravo opisuje kao prikaz sukoba progresivnih i humanih ideja sa fašizmom. Zato Više od igre nije samo nostalgična priča o jednom vremenu i ljudima koji u njemu žive, već i priča o trenutku kada pojedinac mora da odluči na kojoj će strani biti.
ČOVEK, ZAJEDNICA I VREDNOSTI
Važan motiv jeste i zajednica. Gradina funkcioniše kao mali model društva u kojem se različiti karakteri, interesi i ideje neprestano sudaraju. Fudbalski klubovi pritom postaju mesta okupljanja, ali i prostor identifikacije. Čovek kroz njih ne pokazuje samo za koga navija, već i kakvom svetu pripada. Zbog toga sportsko rivalstvo u delu ima šire značenje. Ono govori o potrebi ljudi da pripadaju određenoj grupi, ali istovremeno pokazuje koliko lako pripadnost može da preraste u sukob.
Ipak, idejna snaga Više od igre ne počiva samo na prikazu podela. U njenom središtu nalazi se pitanje šta ostaje od ljudskosti kada društvo počne da se deli prema političkim, klasnim i ideološkim kriterijumima. Upravo zato naslov ne govori samo o fudbalu, već o životu koji se pred očima stanovnika Gradine pretvara u mnogo ozbiljniju i opasniju „igru“. Filmska verzija, nastala preradom kultne serije i uz dodatni materijal, dodatno potvrđuje trajnost tog motiva i razlog zbog kojeg je ovo ostvarenje ostalo prepoznatljivo u domaćoj televizijskoj i filmskoj kulturi.
