Slika flamanske umetnice identifikovana nakon vekovne zaboravljenosti, ključan eksponat izložbe ‘Painter’ od 2026.
Klara Peters, flamanska umetnica iz 17. veka prepoznata po svojim mrtvim prirodama, ponovo je u centru pažnje zahvaljujući otkriću u Nacionalnom muzeju Oslo. Njeno delo, ranije klasifikovano kao rad ‘anonimnog autora’, sada je zvanično pripisano Peters, što značajno menja kontekst zbirke muzeja. Ova slika, pod nazivom „Still Life with Small Game and Grapes on a Gilded Tazza“, bila je skladištena više od sto godina, jer su stručnjaci početkom 20. veka osporili njenu autorsku atribuciju.
Otkriće slike i proces atribucije
Kustoskinja Sintija Osijecki je 2022. godine prepoznala potencijalnu vezu slike sa Klara Peters, analizirajući detalje koji su godinama bili skriveni pod slojevima laka. Pored toga, uporedila je platno iz Osla sa drugim radovima umetnice koji se nalaze u muzejima kao što su Prado u Madridu i Ashmolean u Oksfordu. Na slici iz Osla prepoznala je sličnosti u kompoziciji, naročito u načinu prikaza mrtvih ptica, grožđa i lešnika, što je karakteristično za Peters. Međutim, problem je bio izostanak potpisa – umetnica je inače redovno potpisivala svoja dela. Osijecki je, međutim, utvrdila da je deo slike na kojem bi potpis mogao biti, značajno oštećen, što je moglo dovesti do gubitka autorske oznake.
Karakteristike dela i značaj za kolekciju
Važan element otkrića bile su minijaturne refleksije, odnosno autoportreti umetnice, koje je Peters često umetala u svoja dela, najčešće kao odraz na metalnim predmetima ili čak na zrnima grožđa. Osijecki je izjavila: „Mogla sam da vidim određeni oblik na nekim grozdovima, a kada sam ih pažljivije ispitala, shvatila sam da izgledaju kao obrisi ljudskih figura. To bi mogla biti sama umetnica, a moguće je da je slika izgubljena tokom konzervatorskih radova.“ Ovim pronalaskom, Peters dobija još jedno delo u svoju zvaničnu biografiju, a Nacionalni muzej Oslo stiče značajan eksponat za izložbu „Painter“ koja se planira u narednoj godini.
Uticaj na muzejski i industrijski kontekst
Povratak slike Klare Peters u javnost ima širi uticaj na muzejsku praksu i istoriju umetnosti. Takođe, potvrda autentičnosti povećava vrednost same zbirke muzeja i doprinosi međunarodnoj reputaciji institucije. Pored toga, ovo otkriće podseća na važnost istraživačkog rada kustosa i konzervatora koji, kao rezultat pažljive analize, mogu promeniti razumevanje umetničke baštine. Ovakvi slučajevi često inspirišu i druge muzeje da preispitaju identitet zaboravljenih dela u svojim kolekcijama. Na kraju, Nacionalni muzej Oslo ovom atribucijom dobija jedinstvenu priliku da predstavi delo značajne umetnice, čime dodatno potvrđuje svoju poziciju na evropskoj muzejskoj mapi.
