Film „Gospodar rata“ (Lord of War) iz 2005. godine predstavlja spoj kriminalističkog trilera, političke drame i crne satire, a u glavnoj ulozi nalazi se Nikolas Kejdž. Priča prati uspon trgovca oružjem koji od malih poslova stiže do međunarodnog tržišta na kojem se prepliću ratovi, politika, novac i interesi velikih sila.
Od lokalnog trgovca do međunarodnog igrača
Glavni junak filma je Jurij Orlov, Amerikanac ukrajinskog porekla koji shvata da trgovina oružjem može da mu donese ogromno bogatstvo. Zajedno sa bratom Vitalijem ulazi u posao koji ubrzo prevazilazi lokalne kriminalne krugove.
Veliku priliku donosi završetak Hladnog rata i raspad Sovjetskog Saveza. Ogromne količine vojne opreme ostaju dostupne, dok se širom sveta pojavljuju nova ratna žarišta. Jurij koristi haos tranzicije kako bi proširio svoju mrežu i postao jedan od velikih međunarodnih trgovaca oružjem.
Rat kao unosan posao
„Gospodar rata“ ne prikazuje samo kriminalno podzemlje. Film postavlja mnogo šire pitanje – ko zapravo omogućava da oružje stigne do ratova koji se vode hiljadama kilometara od mesta na kojem je proizvedeno?
Jurijevi klijenti su različiti: diktatori, pobunjeničke grupe, vojske i ljudi spremni da plate dovoljno novca. Njega uglavnom ne zanima njihova ideologija. Njegova logika je poslovna – dok postoji rat, postojaće i potražnja za njegovom robom.
Upravo zbog toga film predstavlja trgovinu oružjem kao deo mnogo većeg međunarodnog sistema u kojem granica između legalnog i ilegalnog često postaje zamagljena.
Nikolas Kejdž u jednoj od upečatljivijih uloga
Nikolas Kejdž igra Jurija Orlova kao inteligentnog, hladnog i izuzetno snalažljivog čoveka koji gotovo svaki problem posmatra kao poslovni izazov.
Njegov najveći protivnik postaje agent Interpola Džek Valentajn, kojeg tumači Itan Hok. Valentajn pokušava da pronađe dokaz kojim bi mogao da zaustavi Orlova, dok trgovac koristi rupe u zakonima, lažne dokumente i međunarodne veze kako bi ostao korak ispred njega.
U filmu se pojavljuje i Džared Leto kao Jurijev brat Vitalij, čiji odnos prema porodičnom poslu postaje sve komplikovaniji.
https://www.youtube.com/watch?v=AXgyoER0aRc
Afrika kao središte priče
Važan deo filma odvija se tokom ratova u Africi. Jurij uspostavlja poslovni odnos sa diktatorom iz izmišljene države Liberije, Andreom Baptistom, i njegovim sinom.
Kroz ove događaje film prikazuje posledice trgovine oružjem koje glavni junak dugo pokušava da posmatra samo kroz novac i poslovne transakcije.
Priča je delimično inspirisana stvarnim događajima i trgovcima oružjem, ali Jurij Orlov nije direktan portret jedne konkretne istorijske ličnosti. Njegov lik predstavlja kombinaciju karakteristika i iskustava više ljudi koji su se bavili međunarodnom trgovinom oružjem.
Film inspirisan stvarnim svetom
Scenario i režiju potpisuje Endru Nikol, poznat i po filmovima „Gattaca“ i „The Truman Show“, za koji je napisao scenario.
Jedna od posebnosti filma jeste način na koji kombinuje fikciju sa stvarnim geopolitičkim događajima. Raspad Sovjetskog Saveza, ogromne zalihe sovjetskog naoružanja, građanski ratovi u Africi i međunarodna trgovina oružjem predstavljaju stvarni istorijski okvir u koji je smeštena izmišljena priča Jurija Orlova.
Posebno je upečatljiva uvodna sekvenca koja prati „život“ jednog metka – od proizvodne trake, preko transporta i trgovine, sve do njegove konačne upotrebe. Time film već u prvim minutima jasno pokazuje temu kojom će se baviti.
Više od kriminalističkog trilera
Iako funkcioniše kao dinamičan kriminalistički film, „Gospodar rata“ istovremeno predstavlja kritiku međunarodne trgovine oružjem i načina na koji rat postaje tržište.
Film postavlja neprijatno pitanje odgovornosti: da li je kriv samo čovek koji povlači obarač ili deo odgovornosti imaju i oni koji su mu oružje proizveli, prodali, transportovali i omogućili da do njega dođe?
Upravo zbog te kombinacije kriminalističke priče, geopolitike i moralnih dilema, „Gospodar rata“ je i više od dve decenije nakon premijere jedan od prepoznatljivijih filmova o međunarodnoj trgovini oružjem.
